
Coincidindo co 60 aniversario da Declaración Universal dos Dereitos Humanos, a vicepresidenta primeira do Goberno, María Teresa Fernández de la Vega, presentou na sede de Nacións Unidas en Nova York o Plan Nacional de Dereitos Humanos que o Consello de Ministros aprobou o pasado venres.
Este plan, que situará a España, xunto a Suecia e Noruega, “na vangarda” mundial nesta materia, en palabras de De la Vega, contempla 172 medidas entre as que destaca a decisión do Goberno de instalar cámaras naquelas dependencias que reciban a detidos en réxime de incomunicación, como é o caso dos terroristas; a eliminación deste réxime para os menores de idade ou a concesión dunha autorización de residencia a aquelas mulleres vítimas de tráta de brancas, entre outras.
No ámbito internacional, España loitará pola abolición da pena de morte e a prevención da tortura, mentres que promoverá a protección integral ás vítimas do terrorismo e a Alianza de Civilizacións.
Ademais, durante a súa visita, a vicepresidenta reuniuse co secretario xeral da ONU, Ban Ki Moon, para asinar un acordo de constitución dun fondo español no Fondo de Desenvolvemento de Nacións Unidas para a Muller, UNIFEM, que preside a española Inés Alberdi.
Críticas de ONG de Dereitos Humanos
Algunhas ONG fixeron públicas as últimas semanas algunhas críticas ao Plan, as cales se reumen nos seguintes puntos:
* A difusión do borrador foi pobre e sesgada. Numerosas entidades de longa tradición de defensa dos dereitos humanos, quedaron excluídas da interlocución co Goberno sen ningún motivo aparente.
* O borrador fíxose circular o día 19 de novembro, coa petición de facer chegar os comentarios e opinións antes do día 1 de decembro. Os termos expostos non son realistas e en ningún caso pódense considerar un verdadeiro proceso consultivo.
* Ao documento ao que tivemos acceso fáltalle unha metodoloxía clara que permita falar dun verdadeiro plan de acción: obxectivos, medidas calendarizadas, orzamento, etc.
* Hai temas fundamentais a escala nacional que non aparecen ou o fan de xeito tangencial: o trato ás persoas inmigradas; a reforma da lei de asilo; as recomendacións de instancias internacionais respecto da práctica da tortura e os malos tratos nas nosas comisarías e presións; o acceso a unha vivenda digna como un dereitos humano fundamental; a incorporación do eixo de dereitos humanos na política de cooperación ao desenvolvemento, o compromiso firme polos dereitos sociais e o seu exigibilidad en sede xurisdiccional…
* No referente ao seguimento, só se apunta a creación dunha comisión de seguimento con participación da sociedade civil, pero sen concretar como será a selección dos seus membros e o mandato que terá.
Contra a trata de brancas
O Consello de Ministros aprobou tamén un plan contra a tráta de brancas que garantirá asistencia social e xurídica ás vítimas.
O Plan recolle 61 medidas que pretenden sensibilizar á sociedade para promover “reaccións de tolerancia cero” contra os actos delituosos relacionados con trataa, combater as súas causas a través de políticas activas de cooperación cos países de orixe, tránsito e destino, contar coa participación das ONG para o desenvolvemento de medidas desde unha perspectiva integral, asegurar a asistencia e protección á vítima, e loitar decididamente contra os traficantes e proxenetas.
Reformarase a lei de enjuiciamiento criminal para ampliar as medidas cautelares contra as organizacións que se dedican a trátaa e crearase un Fondo de Bens comisados procedentes desta actividade, que irá destinado tanto á asistencia das vítimas como ao fortalecemento da actuación policial contra este delito.
Tamén se realizarán estudos sobre as consecuencias da tráta nas súas vítimas, os diferentes modelos de intervención para a recuperación e o mapa de recursos existentes e desenvolveranse campañas de concienciación sobre a vulneración dos dereitos fundamentais das mulleres que exercen a prostitución e das vítimas da trata.
Ademais, prevese a constitución dun Foro contra a Trata integrado polas administracións públicas competentes, as ONG e outras institucionais implicadas na asistencia ás vítimas e a loita contra este delito para garantir a coordinación e a coherencia de actuacións desde unha perspectiva integral.
Estímase que actualmente máis dun millón de nenos e nenas son vítimas do tráfico de seres humanos co fin de explotalos tanto laboral como sexualmente, segundo Amnistía Internacional. Ademais, calcúlase que máis de 100 millóns de menores non teñen acceso á educación en todo o mundo e máis de 300.000 son recrutados cada ano para participar nas guerras civís dos seus países. AI tamén ofrece outras cifras sobre dereitos humanos moi preocupantes: 800 millóns de persoas sofren malnutrición e o 70% de todas as mulleres asasinadas no mundo son a mans das súas parellas, entre moitas outras.